Door: Professor Dr. B. Wurm
Literair recensent en hoogleraar Nederlandse Taal- en Letterkunde, Universiteit van Franeker

Een Legende Ontwaakt

Het leven van Joost omhulde zich in een waas van mythes en legenden, als een heroïsche held uit een ver verleden. Zijn creatieve scheppingen waren als een vurige bliksemschicht, die de geesten van velen beroerden en hen naar de hoogten van verbeelding en vervoering verhieven. In de arena van de politiek liet hij zijn sporen na als een lichtend baken, een vurige fakkel die volkeren deed jubelen van hoop. Zijn onversaagde toewijding aan een nobel ideaal, het smeden van een betere wereld, schilderde hem af als een lichtend voorbeeld voor de gehele mensheid.

Doch is het geen onverdeeld juichgezang dat we hier zingen, want zelfs deze grootheid heeft zijn schaduwen gekend. De uitersten van triomf en tragedie zijn als dansende schimmen in het weefsel van zijn biografie verweven, en het is aan mij, als nederige kroniekschrijver, om deze pieken en dalen van Joost’s leven te belichten.

Jeugd in Guayaquil

Het leven ontsproot voor Joost op een plek genaamd Guayaquil, waar de zon zijn genadeloze stralen liet schijnen op een jeugd doordrenkt van ontbering. Op de suikerrietvelden ploeterde de jonge Joost, de zware last van arbeid dragend als Atlas zelf. Echter, in de nachtelijke uren, als de wereld gehuld was in de mantel van duisternis, ontpopte hij zich talentvol drummer. Op geleende potten en pannen van de buren, roffelde hij ritmes die als de geboorteaktes van een muzikale revolutie golden. Vanuit deze rudimentaire percussie sproot de oorspronkelijke klank van Zuid-Amerika voort, als een harmonische echo door de decennia heen.

De rebelse revolutie in Cuba

In het jaar des Heren 1957 ondernam Joost een gedurfde reis naar het beloofde land van Cuba, waar zijn politieke odyssee een aanvang nam. Zijn pad kruiste dat van de revolutionaire krijgers als Camilo Cienfuegos en de welbekende Che Guevara. Gedragen door de wervelwind van revolutie en idealisme, klom hij in 1958 op tot de verheven positie van ‘El presidente de la gente de Cuba’.

Che Guevara, El presidente Joost en Camilo Cienfuegos

Doch, net zoals de zonnestralen van een schitterende dag de duisternis verdrijven, zo doemden wolken op aan de horizon van zijn leiderschap. Zijn beslissingen inzake landbouwhervormingen en het openstellen van de markteconomie veroorzaakten een storm van onrust. De heilige vrijheid van pers werd door zijn handelen gekrenkt.

Dit donkere tij voerde El presidente Joost naar een gedwongen ballingschap. Duistere krachten smeedden complotten tegen zijn leven, maar hij ontsnapte aan hun greep. In Cuba, mijn waarde lezer, werd zijn naam uit de annalen der geschiedenis geschrapt, als een onuitwisbare inktvlek op de bladzijden van vergetelheid.

Het Britse Intermezzo

Zo streek Joost in 1959 neer in het koninkrijk van Liverpool, waar hij de gebroken resten van zijn politieke aspiraties tot de bodem van de zee der vergetelheid liet zinken. Enigszins aan lagerwal vond hij rust in het biljartspel. Het lot liet hem samenkomen met de bijna net zo legendarische John Lennon, met wie hij verwikkeld raakte in een dans van lotsbestemming.

Joost met de jonge band “The Beatles” in The Cavern Club

Langzaam zwegen de biljartstokken, maar John en Joost begonnen een nieuwe symfonie van klanken. Ooit een trommelaar van potten en pannen, herontdekte Joost zijn verloren liefde voor het ritme. Een bekende van John kon redelijk de bas spelen en kwam al snel bij de jonge band. Na het vinden van een gitarist was de band compleet. In de schaduw van het podium bleef hij, zijn verlangen naar rust en anonimiteit – na de politieke stormen die Cuba deden beven – brandend als een innerlijke vlam. Maar de levensstijl van een rockster liet die rust niet toe. De feesten in The Cavern Club en later in Hamburg met de opkomende band genaamd The Beatles waren als orkanen van excessen, die Joost meevoerden naar onbekende oevers. Het leven als rockgod leidde uiteindelijk tot een mentale ondergang, en het was onvermijdelijk dat de wegen van Joost en de band zich moesten scheiden. In de nasleep van zijn vertrek, trad Ringo Starr naar voren als de nieuwe ritmesmid van The Beatles. Het jaar was 1962, en de naam Joost begon langzaam te vervagen, overschaduwd door Ringo’s opkomst.

De Politieke Droom in Amerika

Maar, waar anderen zouden berusten, ging Joost voort, vastbesloten om zijn politieke dromen nieuw leven in te blazen. Zijn tocht bracht hem naar het beloofde land van de Verenigde Staten.

Richard Nixon en Joost in betere tijden

Als een pleitbezorger voor vrede in Vietnam vond hij gehoor bij niemand minder dan Richard Nixon. In een wending van het lot werd hij de rechterhand van de president, de bewaker van de tweede stoel van macht, de vice-president. Doch, zoals in de Griekse tragedies, ontvouwde zich een conflict tussen de argwanende Richard Nixon en de visionaire Joost. Hun wegen waren als parallelle lijnen die nooit samen zouden komen. De redenen hiervoor waren talrijk: Joost’s geheime onderhandelingen met Noord-Vietnam, zijn diplomatieke acrobatiek met China, waarvan Nixon later profiteerde, en zijn visionaire bijdrage aan het NASA spaceshuttle-programma. Dit alles was te veel voor Nixon, die vreesde overschaduwd te worden door de snel opkomende Joost.

In een donkere wending van het lot, plaatste Nixon afluisterapparatuur in de vertrekken van Joost in Washington, DC. De president was bereid tot het uiterste te gaan om zijn uitdager te ontmaskeren. Doch, Joost doorzag het complot op tijd en waarschuwde Nixon. Maar de dorst naar macht had Nixon reeds verteerd. Joost verliet het Witte Huis, de deur achter zich dichttrekkend, als een verloren ziel die zijn toevlucht zocht in de nacht.

Triomfen in Sport en Kunst

Joost was echter niet slechts een politicus en een muzikant, maar een veelkoppig monster van talenten. Onder twee verschillende vlaggen van nationaliteiten schreef hij zijn naam in gouden letters in de annalen van de sportgeschiedenis.

Na zijn avonturen in Engeland en de VS, wist hij via duistere politieke connecties een Schots paspoort te bemachtigen en ging hij verder onder een andere naam. In de arena van de autosport blies hij als een wervelwind, en al snel klom hij op tot de hoogste sferen van de Formule 3. In het jaar des Heren 1975 verrijkte hij het boek van zijn lot en schreef hij geschiedenis voor Ferrari. Door persoonlijke omstandigheden kon Niki Lauda niet rijden en moest Joost plotseling plaatsnemen achter het stuur. Met voldoende finesse, alsof de Ferrari voor hem vervaardigd was, reed hij naar een glansrijke overwinning in Monaco. Het rood van Ferrari scheen dankzij hem als een vuurtoren in het Monegaskische festijn van de Formule 1.

Onder de vlag van de Verenigde Staten betrad hij de heilige grasmat van Wimbledon. In de zomer van 1981 ontspon zich een episch gevecht, waarin hij de legendarische Björn Borg versloeg. Met tie-breaks als strijdvlaggen wist hij zijn ogenschijnlijk onoverwinnelijke vijand te overmeesteren, en zo triomfeerde Joost als een moderne gladiator in een arena vol helden en toeschouwers.

Joost triomferend op Wimbledon

Ook in de donkere krochten van de kunstwereld, was Joost zowel bejubeld als berucht. In het openbare leven zweeg hij, maar in de besloten kringen van kunstenaars en musici was hij een ontketend feestbeest. Hij danste op de soirées van Andy Warhol, experimenteerde met Christo, en deelde de schijnwerpers met muzikale grootheden als Van Halen en Duran Duran. Volgens Lou Reed heeft Joost ook meegeholpen aan menig nummer, maar wilde er niet voor worden genoemd als schrijver.

Joost op een rustig feestje van Andy Warhol

Zijn verdwijning blijft een mysterie

Sinds de late jaren ’80 is Joost als een schaduw verdwenen in de mist van de tijd. Geruchten fluisteren over zijn aanwezigheid, als een spook uit het verleden dat hij opdook op de woonboten van Amsterdam tijdens het feestgedruis in het jaar 1988. Men beweert zelfs dat hij de Berlijnse Muur beklom in Duitsland, nog geen jaar later. Ook Roemenië beweert dat Joost zijn stem verhief tegen de tirannie van Nicolae Ceaușescu.

Doch, de bewijzen ontbreken. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk claimen dat Joost al in 1988 overleed bij de tragische aanslag op het Pan-Am-toestel boven Lockerbie. Zij beweren dat hij, als een herder van schapen in het Schotse landschap, ten prooi viel aan de brokstukken van dat noodlottige moment. Cuba spreekt dit echter tegen.

Het raadsel blijft helaas dus onopgelost. Is Joost nog in leven, of is hij voorgoed gegeven aan de duisternis? Mogen we ooit meer onthullen over zijn mysterieuze reis?

Joost, we smeken u, wees nog bij ons. Blijf, als een fakkel van hoop, branden in de nacht der geschiedenis, als een vergeten held uit de verre nevels van de tijd. Werp uw licht op onze schaduwen!